Ếch – ám ảnh về sự khốn khổ và độc ác của một thời đại

Trong tiếng Trung, oa là ếch, những oa cũng đồng âm với tiếng khóc của trẻ nhỏ, cũng đồng âm với oa trong Nữ Oa, một bà mẹ vĩ đại theo phong tục Trung Quốc. Mạc Ngôn đã dùng tất cả những ý nghĩa ấy trong từ Oa để đặt tên cho tác phẩm này của mình.

Ếch được viết dưới dạng những bức thư của nhân vật tôi gửi cho một giáo sư người Nhật Bản, người từng có liên quan ít nhiều tới vùng đất này trong thời kì chiến tranh Trung – Nhật. Từ những bức thư ấy tác giả xây dựng nên một nhân vật truyền kì của vùng đông bắc Cao Mật, chính là bà cô Vạn Tâm của Vạn Tiểu Bão, nhân vật xưng tôi. Và xoay quanh Vạn Tâm là bao nhiêu số phận, bao nhiêu con người trong cái thời đại đầy biến động và đau thương ấy. Đó là những đứa trẻ được Vạn Tâm đỡ đẻ như Trần Tị, Vương Can, Vương Đảm, Lý Thủ và những người luôn ở bên cô như Tần Hà, một anh chàng dở điên dở khùng cả đời đi theo Vạn Tâm, là Hách Đại Thủ, một gã thợ nặn búp bê có tiếng khắp vùng khi về già bỗng chốc trở thành chồng của Vạn Tâm, là Tiểu Sư Tử, người học trò cả đồi đi theo Vạn Tâm… và còn bao nhiêu nhân vật nữa đã tạo dựng lên bộ mặt của một làng quê vùng đông bắc.
Trần Tị, Vương Can, Vương Đảm, Viên Tai, Lý Thủ… đều là bạn của Tiểu Bão, cùng chơi đùa và lớn lên với nhau cho đến khi mỗi đữa một con đường nhưng tình bạn của họ vẫn kéo dài cho đến khi về già.

Trần Tị là đứa bé đầu tiên mà Vạn Tâm đỡ đẻ, mặc dù là con của kẻ phản cách mạng nhưng từ đứa bé này kĩ thuật đỡ đẻ của Vạn Tâm lan xa và đánh bạt được lực lượng các bà nhà quê đỡ đẻ theo kiểu truyền thống. Hàng vạn đứa trẻ đã được ra đời qua bàn tay của Vạn Tâm khiến cô trở thành nhân vật được yêu quý nhất vùng. Nhưng bỗng chốc từ một chủ trương hạn chế sinh đẻ của đảng mà trở thành một hung thần chuyên đi phá thai và thắt ống dẫn tinh khiến ai ai cũng khinh ghét và tránh xa.

Phần lớn câu chuyện nằm ở phần này, đau thương và độc ác. Những cuộc trốn chạy của những bà mẹ ôm đứa con trong bụng và cuộc truy đuổi không mệt mỏi của Vạn Tâm với mục đích không để một đứa trẻ bất hợp pháp nào có thể sinh ra.

Vạn Tâm đã làm mọi cách, dùng mọi thủ đoạn để đạt được mục đích của mình. Nhiều lần bị người ta đánh vỡ đầu chảy máu vẫn không làm nhụt chí của Vạn Tâm.

Người đầu tiên chết trong tay Vạn Tâm là vợ của Trương Quyền, bà ta ôm bụng nhảy xuống song định dựa vào khả năng bơi của mình để trốn thoát nhưng kết cục là bỏ luôn cả mạng sống.

Người thứ hai chính là Vương Nhân Mỹ, vợ của Vạn Tiểu Bão. Đứa con đầu long là con gái và cả nhà luôn hi vọng lần này là con  trai. Nhưng khi tin lan ra thì Tiểu Bão đang trong quân đội cũng phải về thuyết phục vợ, tất cả đổ dồn vào cái thai trong bụng Vương Nhân Mỹ. Nhân Mỹ chạy về cố thủ trong nhà mẹ đẻ, Vạn Tâm sai người đem máy xúc đến đòi kéo đổ tất cả những nhà xung quanh cho đến khi Nhân Mỹ chịu ra mới thôi. Cuối cùng đã kéo đổ cây hòe bản mệnh của nhà Tiêu Thượng Thần. Những người hàng xóm cầu xin và chửi bới cho đến khi Vương Nhân Mỹ phải ra ngoài.

Cái thai trong bụng đã 7 tháng, kết quả là Vương Nhân Mỹ cũng chết trong tay của Vạn Tâm.

Người tiếp theo chính và Vương Can, lúc này là vợ của Trần Tị. Mang đứa con trong bụng đào hầm thông ra giếng lẩn trốn khiến Vạn Tâm không bắt được, kết quả là Vạn Tâm bắt Trần Tị về công xã. Bắt tất cả mọi người trong làng phải đi tìm Vương Can, số tiền mỗi ngày sẽ do Trần Tị trả, ai không đi thì phải nộp tiền. Tất nhiên ai cũng đi để lấy lệ chứ chẳng ai thật long muốn tìm Vương Can.

Bẵng đi một thời gian Vương Can nhân lúc nước ngập mà kết bè để trốn ra khỏi thôn, nhưng tất cả không qua được mắt Vạn Tâm, cô cho người đuổi theo. Trần Tị cầm dao đứng ở mũi bè mắt long song sọc. Cuối cùng Vương Can đã sinh con ngay trên bè giữa trời mưa gió, người đỡ đẻ và Vạn Tâm. Đứa bé là Trần Mi còn sống nhưng Vương Can lại không qua được.

Vạn Tâm trở thành ác quỷ trong mắt mọi người như thế tất cả cũng chỉ vì lòng trung thành tuyệt đối của mình, không biết là đáng thương hay đáng giận.

Xuyên suốt câu chuyện còn là mối quan hệ của Vạn Tiểu Bão với các bạn học của mình. Viên Tai trong thời kì ấy đã trở thành một thầy phong thủy kiêm nghề tháo vòng tránh thai cho người trong thôn, cuối cùng bị công an bắt đi. Sau này thời thế thay đổi, Viên Tai mở trại nuôi ếch trá hình để làm nơi cung cấp dịch vụ đẻ thuê. Tiểu Sư Tử, vợ sau của Vạn Tiểu Bão từng giấu chồng để tìm đến nơi này nhờ người đẻ thuê. Trớ true thanh người được nhờ ấy chính là Trần Mi, giờ đây khuôn mặt đã bị biến dạng trong một trận bỏng.

Vương Can vì yêu Tiểu Sư Tử nên đã mật báo nhiều trường hợp có thai trong làng để lấy lòng Tiểu Sư Tử, cuối cùng Tiểu Sư Tử không thèm đoái hoài đến. Sau này trở thành người bán búp bê dưới chân miếu Nương Nương  và khi gặp lại Vạn Tiểu Bão đi với Tiểu Sư Tử, Vương Can đã quên hết chuyện xưa coi tình yêu chỉ như một cơn bện kéo dài.

Trần Tị là người bạn số phận đau khổ nhất, sau cái chết của vợ thì trở thành kẻ suốt ngày say rượu, lang thang khắp nơi và thù ghét mọi người. Trần Tị vẫn nhận được sự giúp đỡ từ những người bạn năm xưa nhưng tất cả không làm con người cậu ta thay đổi được nữa.

Người cuối cùng Vạn Tâm đỡ đẻ chính là con của Trần Mi, cháu của Trần Tị.

Vạn Tâm cuối đời sống Hách Đại Thủ và những đứa bé búp bê do Hách Đại Thủ và Tần Hà nặn. Chúng mang gương mặt của những đứa trẻ được sinh ra và chưa được sinh ra.

Trần Huệ Lương

echTên sách: Ếch
Tác giả: Mạc Ngôn
Người dịch: Nguyên Trần
Xuất bản và phát hành: NXB Văn Học
                       Nhà Sách Chibooks
Số trang: 560
Phát hành: 03-2010
Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s